De werelddag zonder tabak wil dit jaar de grote rol die gezondheidswerkers spelen bij tabakspreventie in de schijnwerpers zetten.

Programma’s die met succes het tabaksgebruik willen tegengaan gebruiken best verschillende benaderingen tegelijkertijd: prijsverhogingen en aanpassingen van de wetgeving, maar ook preventie via educatie en communicatie. ‘Gezondheidswerkers’ zijn niet alleen artsen en verpleegkundigen, maar ook tandartsen, apothekers, psychologen, kinesisten, vroedvrouwen,… Zij bereiken een groot deel van de bevolking en kunnen dus ook heel wat bereiken op het gebied van tabakspreventie. Gezondheidswerkers kunnen mensen helpen om hun gedrag te veranderen en kunnen advies en begeleiding bieden bij het stoppen met roken. Studies wijzen uit dat zelfs een kort advies door gezondheidswerkers over de gevaren van het roken en het hoe en waarom van stoppen een van de meest kosteneffectieve methodes is om het aantal rokers te verminderen.  

Gezondheidswerkers kunnen op het vlak van preventie heel wat bereiken, zeker bij jongeren. Zo zijn ze in staat om de sociale norm in vraag te helpen stellen, en kunnen ze kinderen en adolescenten waarschuwen voor de gevaren van tabak.

Het is dan ook belangrijk dat de rol die gezondheidswerkers spelen bij het verminderen van het tabaksgebruik verstevigd wordt, en dat iedereen weet dat hun dokter, verpleegster, tandarts, apotheker,…de antwoorden kent op hun vragen over tabak.

De Kaderconventie over Tabakspreventie van de Wereldgezondheidsorganisatie werd ondertussen ondertekend door 168 landen en de Europese Unie. Lidstaten van de WGO engageren zich hiermee om de bedreiging die tabak vormt op de volksgezondheid, aan te pakken.

In januari 2004 organiseerde de WGO een overleg met vertegenwoordigers van internationale organisaties voor gezondheidswerk. Er werd besproken hoe gezondheidswerkers actiever konden deelnemen aan de WGO-Kaderconventie, en hoe ze konden bijdragen aan de volksgezondheid in het algemeen en tabakspreventie in het bijzonder. Dit overleg resulteerde in een gedragscode voor gezondheidswerkers waarin hun mogelijke rol beschreven staat bij de behandeling van tabaksverslaving en bij de ondersteuning bij het stoppen met roken.

Om actief bij te dragen aan de vermindering van het tabaksgebruik en om tabakspreventie op de agenda van de volksgezondheid op het nationale, regionale en globale niveau te plaatsen, moeten organisaties van gezondheidswerkers:

1.      Hun leden aanmoedigen en steunen om hun voorbeeldfunctie te vervullen door zelf geen tabak te gebruiken en door een tabaksvrije cultuur te promoten.

2.      Het tabaksgebruik van hun leden meten en aanpakken door bevragingen uit te voeren en een passend rookbeleid in te voeren.

3.      De gebouwen en evenementen van de eigen organisatie rookvrij maken en hun leden aanmoedigen hetzelfde te doen.

4.      Tabakspreventie op de agenda plaatsen van alle relevante congressen en conferenties die met gezondheid te maken hebben.

5.      Hun leden adviseren om routinematig patiënten en cliënten te vragen naar hun tabaksgebruik en de mate waarin ze blootgesteld worden aan tabaksrook, en hen te adviseren over stoppen met roken en te zorgen voor geschikte opvolging van hun stoppoging. Hierbij zullen ze gebruik maken van een wetenschappelijk onderbouwde aanpak en de beste praktijken.

6.      Gezondheidsinstellingen en educatieve centra beïnvloeden om tabakspreventie in het curriculum op te nemen van de opleidingen tot gezondheidswerker, in de vorm van voortdurende opleiding en training.

7.      Elke 31 mei actief deelnemen aan de Werelddag Zonder Tabak 

8.      Geen financiële noch andere steun aanvaarden van de tabaksindustrie, in welke vorm dan ook, niet investeren in die industrie, en hun leden aanmoedigen om hetzelfde te doen.

9.      Een duidelijk uitgesproken beleid voeren op commercieel of ander vlak in hun relaties met partners die samenwerken met of belangen hebben in de tabaksindustrie.

10.  De verkoop en promotie van tabaksproducten op hun terreinen verbieden, en hun leden aanmoedigen hetzelfde te doen.

11.  Overheden actief steunen bij het proces dat leidt tot de ondertekening, ratificatie en implementatie van de WGO-Kaderconventie "Tabakspreventie".

12.  Financiële en andere middelen besteden aan tabakspreventie, waaronder middelen die besteed worden aan de toepassing van deze gedragscode.

13.  Aan de activiteiten rond tabakspreventie deelnemen die georganiseerd worden door de netwerken van gezondheidswerkers.

14.  Campagnes voor rookvrije publieke ruimtes steunen

Bron: www.who.int/tobacco/communications/events/wntd/2005/en/